Adana’da sıcak dalgası: belirtiler ve korunma

Adana’da yaz zaten sıcaktır: son 20 yılın ortalamasına göre şehirde yılda 56 gün sıcaklık 35 dereceyi, dört beş gün 40 dereceyi aşar. Sıcak dalgası ise bunun da üstüne çıkan, günlerce süren ve geceleri de rahatlatmayan dönemdir. Tehlikeli olan tek bir sıcak gün değil, art arda gelen günlerdir.

Neden üçüncü gün daha zor

Vücut gündüz biriktirdiği ısıyı gece atar. Gece sıcaklığı 25 derecenin altına inmediğinde bu olmaz; uyku bölünür, vücut ertesi güne yorgun başlar. Binalar da gece soğuyamaz, duvarlar her gün biraz daha ısınır. Sağlık sorunları sıcak dalgasının ilk gününde değil, üçüncü ve dördüncü gününde artar.

Kimler daha çok etkilenir

• 65 yaş üstü; özellikle yalnız yaşayanlar.
• Bebekler ve küçük çocuklar.
• Kalp, böbrek, tansiyon ve şeker hastaları.
• İdrar söktürücü, tansiyon ve bazı psikiyatri ilaçlarını kullananlar.
• Açık havada çalışanlar: tarım, inşaat, kurye, trafik.
• Hamileler.

Belirtiler

Sıcak bitkinliği

Yoğun terleme, hâlsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, kas krampları, soluk ve nemli cilt. Kişi serin bir yere alınır, uzatılır, ayakları yükseltilir, su içirilir, vücudu ıslak bezle serinletilir. Yarım saatte düzelmezse sağlık kuruluşuna başvurulur.

Sıcak çarpması

Acil durumdur. Vücut sıcaklığı 40 derecenin üstüne çıkar, terleme durabilir, cilt kuru ve sıcaktır; bilinç bulanıklığı, anlamsız konuşma, bayılma görülür. Hemen 112 aranır. Ambulans gelene kadar kişi gölgeye alınır, giysileri gevşetilir, koltuk altı, boyun ve kasıklara soğuk uygulama yapılır. Bilinci kapalıysa ağızdan bir şey verilmez.

Evde

• Gündüz pencere ve perdeleri kapalı tutun; özellikle güneş alan cepheleri. Dışarıdaki hava içeriden sıcaksa pencere açmak evi ısıtır.
• Gece ve sabah erken, dışarısı serinlediğinde havalandırın.
• Klimayı 24–26 dereceye ayarlayın. Dışarıyla fark çok büyük olursa giriş çıkışlarda vücut zorlanır.
• Ilık duş, soğuk duştan daha uzun süre serinletir.
• Fırın ve ocak kullanımını akşama bırakın.
• Yalnız yaşayan yaşlı yakınlarınızı her gün arayın.

Dışarıda ve işte

• 11.00–17.00 arasında açık havada ağır iş yapmayın. Tarlada ve şantiyede mesai sabah erkene alınmalıdır.
• Susamayı beklemeyin; saatte bir iki bardak su için. Çok terliyorsanız ayran ya da maden suyu tuz kaybını karşılar.
• Açık renkli, bol, pamuklu giysiler ve geniş kenarlı şapka kullanın.
• Alkol ve çok şekerli içecekler su kaybını artırır.

Araç

Güneş altında park edilmiş bir aracın içi, dışarısı 35 dereceyken yarım saatte 55–60 dereceye çıkar. Camı aralamak bunu engellemez. Çocuk, yaşlı ya da hayvan araçta “iki dakikalığına” bile bırakılmamalıdır.

Tahminde nelere bakmalı

Yalnızca en yüksek sıcaklığa değil, şu üçüne birlikte bakın:

• Hissedilen sıcaklık. 40 derece ve üzeri risklidir. Hissedilen sıcaklık sayfası ilçe ilçe gösterir.
• Gece en düşük sıcaklık. 25 derecenin üstündeyse gece dinlendirmeyecektir.
• Kaç gün sürecek. 7 günlük tahminde art arda kaç günün eşiği aştığına bakın.

Serin yerler

Klimalı kapalı alanlarda günde birkaç saat geçirmek bile vücudun toparlanmasına yeter. İmkânı olanlar için en etkili çözüm yukarı çıkmaktır: 1.200 metrenin üzerindeki yaylalar aynı saatte ovadan 7–9 derece serindir ve ağustos gecelerinde 15–18 dereceye iner. Pozantı ilçe merkezi bile ovadan 4–5 derece serindir.